W długie jesienne i zimowe wieczory, kiedy coraz dłużej jest ciemno warto oswoić cienie, które pojawiają się na ścianach i zaprząc je do zabawy i nauki. Nie wyłączaj całkowicie światła w pokoju, bo dziecko może się przestraszyć. Nawet, gdy w pokoju będzie trochę rozproszonego światła to cienie się pokażą. Jeżeli Twoje dziecko boi się cieni, to wspólna zabawa w pozytywne ich interpretacje może bardzo ułatwić poradzenie sobie z lękiem. Zamiast dostrzegania w cieniu strasznego lwa wypatrzcie w nim puszystego, mruczącego kotka. Jeżeli Twoje dziecko widzi w cieniach na ścianie „jakiegoś pana” spróbujcie go przekonać, że to chłopiec, którego można zaprosić do zabawy np. w łapanie cieni. 

Zachęcam do wspólnego eksperymentowania z otaczającym was światem i szukania odpowiedzi na pytanie „dlaczego?”. Dzieci najwięcej się uczą szukając odpowiedzi, a nie słuchając naszych wytłumaczeń. Nie dając dziecku natychmiastowych odpowiedzi zachęcamy je do myślenia, analizowania i dziwienia się światem. Tę wiedzę i umiejętności z korzyścią wykorzystają w szkole i dorosłości.

Latarenka (od 8miesięcy) Posadź malucha na kolanach i przygaś światła w pokoju. Pokaż mu jak można oświetlać różne znane mu przedmioty w pokoju latarką. Nazywaj je. Pozwól dziecku również pobawić się latarką. Starszego malucha możesz poprosić, aby oświetlił wybrany obiekt np. piłkę lub lalkę. Pokaż jaki efekt na ścianie daje, gdy przybliżasz i oddalasz latarkę.  

Łapanie cieni (od 2lat) Na ścianie w pokoju powieś za pomocą taśmy klejącej bardzo duży kawał papieru. Najlepsza będzie rolka papieru pakowego o szerokości metra.  Ustaw przed ścianą lampkę, która daje mocne światło punktowe.

Poproś swoje dziecko, aby zbliżało się i oddalało od kartki. Co się dzieje z cieniem?
Teraz poproś pociechę, aby stanęła blisko kartki, ale tak aby było widać cień. Odrysuj go kredką lub markerem (uwaga proszę wcześniej sprawdzić czy nie przebija na ścianę!). Dorysujcie wspólnie obrysowi cienia oczy, nos, uszy, brwi i rzęsy. Przy okazji poćwiczcie nazwy części ciała.  A teraz odrysujcie cień dziecka gdy stanie daleko od kartki. Co się zmieniło?  
Wybierzcie teraz różne obiekty kubek, piłkę, linijkę czy samochodzki. Zbliżajcie i oddalajcie je od kartki, obracajcie i odrysowujcie wspólnie cienie. Jaki cień będzie miał kubek, gdy zwrócicie go dnem do ściany? Dlaczego? Co się zmieni w cieniu samochodu?  

Ze starszym dzieckiem możesz wprowadzić utrudnienie. Proś dziecko, aby narysowało na kartce, przy wyłączonej lampce, jak sądzi, że będzie wyglądał cień danego przedmiotu, po czym wspólnie porównujcie efekt.  

Ta zabawa ćwiczy myślenie przestrzenne i  rozumienie zmiany perspektywy. Pokazuje, że obiekty różnie wyglądają z różnego punktu widzenia. Pobudza myślenie i rozwija inteligencję. 

Ze starszym dzieckiem zastanówcie się skąd w ogóle bierze się cień? Czy gdybyście przed lampką dali szybę czy pojawił by się cień? Dlaczego?   

Teatr cieni (od 2lat)

 Materiały:
Brystol lub blok techniczny
Patyczki od balonów (mogą też być po lodach)
Nożyczki
Duże szablony
Taśma klejąca
Sztywna bezbarwna folia
Lampka 

 Uwaga: zabawa tylko pod nadzorem rodziców  

Wykonanie: Wybierzcie wraz z dzieckiem jakie chcecie stworzyć postaci. Czy będzie to pies i zając, a może domek i kotek? Odrysuj postaci z szablonów na brystol lub inną sztywną kartkę papieru. Wytnij, jeżeli Twoje dziecko potrafi się już posługiwać nożyczkami może to zrobić samo. Daj swojemu maluchowi pokolorować postaci w dowolny sposób. Przyniesie mu to radość chociaż nie jest potrzebne w zabawie w cienie. Do wyciętego kształtu doklej za pomocą taśmy patyczek. Bohaterowie waszej bajki są już gotowi!   Teraz potrzebujecie ściany i lampki. Ilustrujcie wraz z dzieckiem wspólna bajkę za pomocą cieni. Mogą to być proste historyjki w gonienie kotka przez pieska lub karmienie kotka mleczkiem przez pana. Ze starszym dzieckiem można wymyślić dłuższą bajkę. Ciekawym bohaterem może stać się postać wykonana z bezbarwnej sztywnej folii. Jaki będzie dawała cień? Dlaczego?  

Wskazówka dla rodziców: wprowadź terminy przeźroczysty i nieprzeźroczysty   Zabawa ta uczy: Naśladowania ruchów rodzica. W wypadku strasznych dzieci współpracy w tworzeniu bajki i reagowania na rozwój fabuły. Ćwiczy również wyobraźnię, rozumienie skutku i przyczyny oraz słownictwo